Philip Johnson

    Philip Johnson urodził się 8 lipca 1906 r. w Cleveland w stanie Ohio. Pochodził z rodziny Jansenów z Nowego Amsterdamu. Wśród swoich przodków wymieniał m.in. Huguenota Jacquesa Cortelyou, który przedstawił pierwszy plan miasta Nowy Amsterdam dla Petera Stuyvesanta. Był synem prawnika Homera Hosea Johnsona (1862-1960). Miał dwie siostry: starszą Jeannette i młodszą Theodate.

    Dorastał w New London w stanie Ohio i uczęszczał do Hackley School w Tarrytown w stanie Nowy Jork. Następnie studiował na Uniwersytecie Harvarda, gdzie zgłębiał dziedziny nauki takie jak greka, filologia, historia i filozofia. Po ukończeniu edukacji w 1927 r. odbył serię podróży do Europy, odwiedzając zabytki architektury klasycznej i gotyckiej oraz dołączył do Henry’ego-Russella Hitchcocka – wybitnego historyka architektury, który przybliżył Amerykanom m.in. dzieła Le Corbusiera czy Waltera Gropiusa. W 1928 r. poznał niemieckiego architekta Ludwiga Miesa van der Rohe, który w tym czasie projektował pawilon barceloński na Wystawę Światową w Barcelonie w 1929 r. Spotkanie zaowocowało trwającą całe życie współpracą oraz rywalizacją między tymi dwoma wybitnymi architektami.

    W 1930 r. Johnson dołączył do wydziału architektury MoMA. Tam zorganizował pierwsze amerykańskie wizyty Gropiusa i Le Corbusiera oraz wynegocjował pierwszą amerykańską „komisję” dla Ludwiga Miesa van der Rohe, któremu zlecił nawet zaprojektowanie swojego nowojorskiego mieszkania. W 1932 r., Pracując z Hitchcockiem i Alfredem H. Barrem Jr., zorganizował pierwszą wystawę poświęconą nowoczesnej architekturze w MoMA. Na jej potrzeby stworzył nowy termin – styl międzynarodowy (międzynarodowa szkoła architektury). Johnson odegrał kluczową rolę we wprowadzaniu nowoczesnej architektury do świadomości amerykańskiej opinii publicznej. Kiedy rządy nazistów w Niemczech zmusiły Marcela Breuera i Ludwiga Miesa van der Rohe do opuszczenia Niemiec, Johnson pomógł im znaleźć pracę w Stanach Zjednoczonych.

    W 1934 r. Philip Johnson poznał Jimmy’ego Danielsa, piosenkarza kabaretowego. Jednak ich związek trwał niespełna rok. Warto dodać, że słynny architekt dopiero w 1993 r. przyznał się publicznie do swojej orientacji seksualnej na kartach swojej autobiografii.

    W obliczu Wielkiego Kryzysu w 1936 r. opuścił Muzeum Sztuki Nowoczesnej, by na krótko zająć się dziennikarstwem oraz polityką. Przez pewien czas wspierał skrajnie populistycznego gubernatora Luizjany Huey’a Longa oraz ojca Charlesa Coughlina, a także podróżował do Berlina jako korespondent radykalnie populistycznej i antysemickiej gazety „Social Justice”, której redaktorem był Coughlin.

    W roku 1941, będąc w wieku 35 lat, Johnson porzucił politykę oraz dziennikarstwo i zapisał się do Harvard Graduate School of Design, gdzie studiował w pracowniach Marcela Breuera i Waltera Gropiusa. W tym okresie zaprojektował i zbudował swój pierwszy budynek w Cambridge w stanie Massachusetts. Projekt domu, silnie inspirowany twórczością Ludwiga Miesa van der Rohe, był wykorzystywany przez Johnsona do organizacji imprez towarzyskich. Ostatecznie został przedstawiony komisji Harvard Graduate jako praca dyplomowa.

    W 1946 r., Po ukończeniu pięcioletniej służby wojskowej, Johnson powrócił do MoMA jako kurator i pisarz. W tym samym czasie postawił mały dom w Saaponack, Long Island. Zaraz potem zaprojektował i zbudował jeden z najsłynniejszych budynków, kanoniczne dzieło nowoczesnej architektury – Szklany Dom (The Glass House) w Nowym Kanaanie, w Connecticut, ukończony w 1949 r. Następnie stworzył dwa kolejne domy w Nowym Kanaanie, inspirowane stylem Miesa van der Rohe: Hodgson House (1951) i Wiley House (1953). W 1953 r. Zbudował także ogród rzeźb dla Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku.

    Johnson ostatecznie połączył siły ze swoim wieloletnim przyjacielem Ludwigiem Miesem van der Rohem, dołączając w roku 1956 do jego nowojorskiej firmy architektonicznej Seagram Building, której został kierownikiem. W efekcie tej współpracy powstała kultowa wieża z brązu i szkła na Park Avenue oraz kilka mniejszych projektów charakteryzujących się odejściem od wyrachowanego stylu modernistycznego i zmierzających ku ekspresjonizmowi, m.in. Synagoga w Port Chester w Nowym Jorku (1954-56) oraz Galeria Sztuki Uniwersytetu w Nebrasce (1963).

    W 1967 r. Johnson, poszukując kolejnych wyzwań, rozpoczął współpracę z architektem Johnem Burgee. Wspólnie wygrali przetarg na wykonanie kilkudziesięciu drapaczy chmur, m.in. IDS Center w Minneapolis (1973) oraz dwóch zwróconych w swoją stronę wież – Pennzoil Place w Houston.

    Za swoją działalność Johnson został odznaczony w 1978 r. Złotym Medalem Amerykańskiego Instytutu Architektów. W roku 1979 natomiast został pierwszym laureatem Nagrody Pritzkera, najbardziej prestiżowej międzynarodowej nagrody przyznawanej w dziedzinie architektury.

    W 1980 r. Johnson oddał do użytku utrzymaną w nowatorskim stylu neogotycką Kryształową Katedrę w Garden Grove w Kalifornii, następnie we współpracy z Johnem Burgee’m, ukończył jeden ze swoich sztandarowych budynków – AT & T (nazwany później Sony Building, a obecnie 550 Madison Avenue). Zbudowany w latach 1978-82, wieżowiec z ośmiopiętrowym łukowatym wejściem i rozcięciem na szczycie przypominał olbrzymi detal osiemnastowiecznych mebli Chippendale. Nie było to pierwsze dzieło będące przykładem architektury postmodernistycznej, ale ze względu na prestiż i znaczenie Manhattanu, gdzie było usytuowane, stało się jej najbardziej rozpoznawalnym przykładem.

    Johnson i Burgee ukończyli również inne postmodernistyczne drapacze chmur: Bank of America Center (dawniej Republic Bank Center) w Houston (1983) i PPG Place, siedzibę firmy Pittsburgh Plate Glass (1979-84). Do budowy obu użyli najnowocześniejszych ówcześnie dostępnych materiałów.
    W 1991 roku Johnson zerwał współpracę z Burgee’m i otworzył własne biuro. Ich wieloletnią praktykę architektoniczną ciężko jest jednoznacznie zaklasyfikować do jednego stylu. Tworzone przez nich budynki łączyły najczęściej elementy modernizmu i postmodernizmu, nierzadko oparte na wzorcach klasycystycznych.

    Po czterech latach indywidualnej praktyki, Johnson zaprosił do współpracy Alana Ritchie’go. W ciągu następnych dziesięciu lat wspólnie poszukiwali dla architektury nowych kierunków rozwoju, projektując budynki jako obiekty rzeźbiarskie. W tym czasie powstały m.in.: Kaplica św. Bazylego na uniwersytecie św. Tomasza, Katedra Nadziei w Dallas, Rzeźba Mieszkalna (26-piętrowa wieża mieszkalna na dolnym Manhattanie), Muzeum Dzieci w Guadalajarze, The Chrysler Center i DDC Showroom w Nowym Jorku. Jednym z ostatnich projektów Johnsona, ukończonym po jego śmierci, był Urban Glass House na dolnym Manhattanie. Z kolei ostatnim budynkiem, który zaprojektował wraz z Richie’m, był Pennsylvania Academy of Music w Lancaster, który został ukończony w 2008 r.

    Johnson zmarł we śnie w wieku dziewięćdziesięciu ośmiu lat w Szklanym Domu 25 stycznia 2005 r.

    Najważniejsze dzieła:
    House Johnson (I) w Cambridge w USA, 1942-1943 r. (praca dyplomowa)
    House Johnson (II) – Glass House w New Canaan, 1949 r.
    zespół pawilonów na posiadłości w New Canaan (dom gościnny, pergola, biblioteka, pawilon wejściowy), 1949-1995 r.
    rozbudowy gmachu głównego Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku, 1950 i 1964
    ogród rzeźb MoMA, 1953 r.
    synagoga w Port Chester, 1954-1956 r.
    biurowiec Seagram Building w Nowym Jorku, 1954-1958 r. (z Ludwigiem Miesem van der Rohem) – 160 m wysokości, obszerny plac przed wieżowcem
    kościół bez dachu w New Harmony, 1960 r.
    centrum artystyczne Munson-Williams-Proctor Arts Institute w Utice, 1960 r.
    Amon Carter Museum of American Art w Fort Worth, 1961; również rozbudowa w 2001 r.
    teatr miejski w Lincoln Center w Nowym Jorku, 1962-1964 r.
    laboratorium biologiczne im. Kline’a na Uniwersytecie Yale w New Haven, 1962-1965 r. (z Richardem Fosterem)
    Galeria Miejska w Bielefeld, 1963-1968 r. (współpraca przy realizacji C. Pinnau)
    biblioteka miejska w Bostonie, 1964-1973 r.
    biurowiec IDS-Center w Minneapolis, 1968-1973 r.
    pomnik Kennedy’ego w Dallas, 1970 r.¹
    Pennzoil Place w Houston, 1970-1976 r.¹
    Plac i Kaplica Dziękczynienia w Dallas, 1976 r.¹
    Kryształowa Katedra w Garden Grove (Kalifornia), 1980 r.; wieża w 1990 r.¹
    biurowiec Transco Tower (obecnie Williams Tower) w Houston, 1982-1983 r.
    biurowiec AT&T (obecnie siedziba przedsiębiorstwa Sony) w Nowym Jorku, 1984 r.¹
    biurowiec Lipstick Building (oficjalnie: 53rd at Third) w Nowym Jorku, 1984-1986 r.¹
    biurowce Puerta de Europa w Madrycie, 1991-1995 r.¹
    ratusz w Orlando-Celebration na Florydzie, 1996 r.²
    biurowiec przy Friedrichstraße w Berlinie, 1997 r.²

    ¹ z Johnem Burgee’m
    ² z Alanem Ritchie’m
    The Glass House (1949)

    By Staib [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], from Wikimedia Commons

    550 Madison Avenue (formerly AT&T building and Sony Building) (1984)

    By David Shankbone (David Shankbone) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) or CC BY 2.5 (https://creativecommons.org/licenses/by/2.5)], via Wikimedia Commons

    Tagi:
    Skomentuj:
    Loading Facebook Comments ...

    Komentarze

    0 komentarzy