Stary Port w Marsylii znów na językach

Nagroda na nowe czasy

Europejska Nagroda dla Publicznej Przestrzeni Miejskiej (European Prize for Urban Public Space), chociaż jest dopiero kilkuletnią inicjatywą, już zdążyła wypracować sobie solidną pozycję i prestiż. Nie chodzi tu zresztą tylko o to, że za wyróżnieniem stoi mocne lobby Barcelońskiego Centrum Kultury Współczesnej, a projekt wspiera kilka ważnych nazwisk z europejskiego świata architektury.

Marsylia  - Stary Port

Rozgłos i powodzenie, którymi cieszy się nagroda wynikają przede wszystkim z faktu, że zapełnia ona dotkliwą lukę i dotyczy zjawisk niesprawiedliwie do niedawna jeszcze marginalizowanych. Tymczasem – jak widać to chociażby na polskim podwórku – urbanistyka i próby konstruowania nowych Agor są coraz ważniejszym elementem myślenia o nowoczesnym mieście. Nagroda przyznawana najciekawszym rozwiązaniom przestrzeni w europejskich miastach ma dlatego szansę tworzyć nowy kanon, nowe wartości i nowe standardy.

Tegoroczni laureaci zostali wyłonieni przez jury na początku maja. Spośród 25 finalistów wyróżniono dwa projekty: Rewitalizację Starego Portu w Marsylii i „Splecioną dolinę” w hiszpańskim Elche. Drugi projekt, choć bardzo ciekawy, pozostaje niewątpliwie w polu regionalizmu nagrody. Realizacja francuska, na którą chcielibyśmy rzucić okiem, wydaje się dlatego właściwym laureatem.

Marsylia  - Stary Port
Marsylia  - Stary Port
Marsylia  - Stary Port

Agora na miarę nowej metropolii

Idea renowacji portu w Marsylii pojawiła się równolegle ze staraniami miasta o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Po kilku miesięcznych organizacjach konkursu zlecenie trafiło do Michela Desvigne’a, architekta pejzażu i dobrze znanego biura Foster + Partners. Założenie twórców było bardzo proste: maksymalnie oczyścić przestrzeń i oddać ją mieszkańcom i spacerowiczom. Plan zakładał oczyszczenie doków i wyburzenie wszystkich architektonicznych barier związanych z ich dotychczasowym funkcjonowaniem. Foster i Desvigne chcieli stworzyć nowy pejzaż, na który składać się będą deptaki ze spacerowiczami, łodzie i…. gigantyczne podwieszone zwierciadło.

Operacja na sercu miasta

Pomysł wzbudził z początku duże kontrowersje. Stary Port jest historycznym i kulturalnym centrum miasta właściwie od czasów jego założenia. To w jego pobliżu Grecy założyli swoją kolonię. I chociaż w ciągu stuleci miasto ewoluowało, a jego handlowe centrum przenoszono z miejsca na miejsce, to właśnie port pozostał centrum symbolicznym.

Może dziwić fakt, że Stary Port jest jednym z największych „placów” w Europie. Port to jednak nie tylko przystań dla jachtów, ale przed wszystkim gigantyczny deptak i plac handlowy. W tygodniu można kupić tu świeże ryby, w weekend wysłuchać koncertu, czy zobaczyć spektakl uliczny. Mało tego: na placu znajduje się jedna z kluczowych stacji marsylskiego metra. Aranżacja przestrzeni placu wymagała dlatego od architektów dużej wrażliwości i umiejętności pogodzenia jego różnorodnych funkcji.

Desvigne zdecydował się maksymalnie ograniczyć ruch samochodowy. Piesi poruszają się teraz dwukrotnie szerszymi deptakami. Pierzeje ulic zajmują bary, kafeterie i butiki. Plac tętni życiem i przyjemnym hałasem Południa.

Zwierciadło - Marsylia  - Stary Port

Proste, funkcjonalistyczne podejście umożliwiło odpowiednie wyeksponowanie Zwierciadła zaprojektowanego przez Normana Fostera. Tafla o powierzchni 1080 m² wisi na kilku stalowych słupach tuż obok wyjścia z metra. Każdy kto przyjeżdża na plac witany jest mocnym akcentem. Potem następuje uspokojenie. Przechodzień opuszcza głowę i widzi już tylko maszty statków i szczęśliwy korowód Południowców.

Marsylia  - Stary Port

Fotografie: Marseille Provence 2013, Wikimedia Commons

Pełna lista laureatów nagrody

Tagi:
Skomentuj:
Loading Facebook Comments ...

Komentarze

0 komentarzy